Masallardaki Cinsiyet Rolleri
Masal, sözlü olarak nesilden nesile aktarılan, efsanevi olay ile karakterlerden oluşan ve içinde dersler barındıran öğretici ve eğlenceli anlatılardır. Yalnızca çocuklara hitap etmese de, çoğunlukla çocuklar için tercih edilir. Çocukların doğru ve iyi olanı kavraması amaçlanırken zihinsel gelişimlerine de katkı sağladığı bilinmektedir. Masal sayesinde çocuklara hayatın bir penceresi açılır ve çocuklar iç dünyalarında gerçek hayattaki sorunlarla baş etme stratejileri geliştirirler.
Masallar çocukların, karakterleri model alarak strateji geliştirmelerini sağlıyorsa, o halde karakterlerden çok daha fazla şey öğrendiklerini söyleyebiliriz.
Bu yazıda masallardaki cinsiyet rollerine değineceğiz.
Toplumsal cinsiyet rolleri, toplumun erkek ve kadına yüklediği anlamlar olarak tanımlanabilir. Bu tanım çerçevesinde toplum, kadın ve erkeğe farklı sorumluluklar yükler. Toplumun beklentileri, bireyin cinsiyetine göre şekillenir. Kadınların erkeğe hizmet etmesi gerektiği, erkeğin para kazanması gerektiği düşüncesi toplumsal cinsiyet rollerine birer örnektir.
Tahmin edebileceğiniz gibi toplumsal cinsiyet rollerinin oluşumu ta çocukluğa dayanmaktadır. Masallar çocukluk arkadaşlarımız olarak bize toplumsal cinsiyet rollerini nasıl anlatıyor hadi bir bakalım.
1 - Masallardaki kadınlar hemcinsleriyle çatışırlar. Genellikle sadakatsizlik, iffet ve dış görünüşü kötüleme yönünde konuşmalar yapılmaktadır. Sonucunda erkek karakterler, kadınları dışlamaya ve zarar vermeye eğilimli olurlar. (Örnek masal: Kül Eşek)
2 - Masallarda kadınlar daha çok yemek yapar, ev işleriyle ilgilenir, çocuğa sevgi ve merhamet gösterir ve sıklıkla bu kadınlar ev hanımıdır. Erkekler ise çocukla ev dışında ilgilenir, işe gider ve araç kullanır. Aynı zamanda gazete okuyan tek karakterin hep babalar olduğu göze çarpmaktadır.
3 - Genelde kötü erkek karakterler dev, kötü kadın karakterler ise cadı olarak gösterilir. Çoğunlukla bu cadılar yaşlı kadınlardır ve hem genç kadınları hem de genç erkekleri tehdit ederler. Dev ve yaşlı cadıların gösterdiği ortak özellik insan yemeleridir. (Örnek masal: Ayı Kulağı)
4 - Masallardaki erkek karakterlere en yaygın verilen meslek esnaflık iken, kadınlara verilen meslek öğretmenliktir.
5 - Bazı masallarda kadınların zekası ve kurnazlığına vurgu yapılır. Erkeğin bu duruma karşı çaresizliği ve yardım arayışı konu olur. (Örnek Masal: Cevheri Miroş)
6 - Kadınların sır tutamadığı ve kadın-erkek ilişkisinde erkeğin özelini başkalarına açabileceği vurgulandığı masallar vardır. Bu sebeple erkeğin başının belaya girmesi, kadına güven olmayacağı yönünde algı oluşturabilir. (Örnek masal: Kara Köpek)
Masallar toplumsal cinsiyet rollerini aktarmada bir araç olarak etkisini gösterebilmektedir. Bununla birlikte gelişime daha çok katkı sağlayan masallar bulunmaktadır. Bu yazıyla bazı şemalarımızın kaynağını görmüş olduk.
Peki sizin fark ettiğiniz masallardan zihnimizde kalan cinsiyet rolleri nelerdir? Yorumlara yazın mutlaka.
Yararlandığımız makaleler:
Yorumlar
Yorum Gönder